Subsidie om te bestuderen hoe hersenkankercellen de hersenen binnendringen
Onderzoekers van UMC Utrecht en de Technische Universiteit Delft ontvingen een NWO Open Competition-subsidie voor het CYTOVADE-project, dat onderzoekt waarom glioblastoomcellen zo effectief de hersenen binnendringen. Het project integreert hersenbiologie en celbiofysica om te onderzoeken hoe het interne skelet van de cel dit proces aandrijft. Het team bestaat uit Elly Hol en Emma van Bodegraven (UMC Utrecht) en Gijsje Koenderink en Pouyan Boukany (TU Delft).
Glioblastoom is een dodelijke vorm van hersenkanker waarbij tumorcellen diep in de hersenen doordringen. Hierdoor kunnen de tumorcellen behandeling ontlopen, waardoor de ziekte moeilijk te genezen is. Begrijpen wat dit invasieve gedrag drijft blijft een van de meest urgente vragen binnen kankeronderzoek.
De rol van het cytoskelet in invasieve werking
Recent onderzoek heeft aangetoond dat intermediaire filament (IF) eiwitten een cruciale rol spelen in de invasieve aard van glioblastoom. IF-eiwitten maken deel uit van het cytoskelet: het interne structurele netwerk van de cel dat ook celmigratie faciliteert.
Elk celtype drukt een unieke combinatie van IF-eiwitten uit, de zogenaamde “IF-code.” Het onderzoeksteam heeft eerder aangetoond dat invasieve glioblastoomcellen een unieke IF-code dragen die herseninfiltratie bevordert. In CYTOVADE proberen ze precies te bepalen hoe dit werkt.
Op weg naar nieuwe behandelingen
Om deze vraag te beantwoorden, brengen de onderzoekers expertise in hersenbiologie en celbiofysica samen. Ze zullen microscopie gebruiken om glioblastoomcellen met verschillende IF-codes te volgen, zowel in laboratoriummodellen van hersenweefsel als in echte hersenmonsters. Deze benadering kan onthullen hoe de samenstelling van IF-codes invasie aandrijft en kan de onderliggende biochemische mechanismen identificeren.
Op de lange termijn zou dit onderzoek de weg kunnen openen voor behandelingen die de verspreiding van tumorcellen blokkeren zonder gezonde cellen te schaden. Bovendien behandelt het onderzoek een fundamentele vraag over hoe de samenstelling van IF-eiwitten celtype-specifieke functies stuurt tijdens gezondheid en ziekte.